Na co zwrócić uwagę przy budowie komina?

Na początku należy podzielić systemy stalowe na dwa rodzaje. Pierwsze z nich to wkłady stalowe, natomiast drugie to po prostu kominy. Poniżej wyjaśniamy, w jakich sytuacjach obiekty stalowe będą najlepszym rozwiązaniem.

WKŁADY STALOWE

To po prostu odcinki rur wykonane ze stali kwasoodpornej. Zazwyczaj stosuje się wkłady sztywne,połączone ze sobą kielichowo, ale czasem jedynym rozwiązaniem są wkłady elastyczne – kiedy kanał kominowy nie przebiega prostoliniowo. Wkłady elastyczne przypominają harmonijkę, są wykonane z jednego odcinka i nie mają połączeń.

Wkłady kominowe są potrzebne w sytuacjach, gdy:

  • obecny komin jest nieszczelny. Mogą o tym świadczyć brunatne wykwity na ścianie w miejscu obok zainstalowanego komina, fragmenty zaprawy lub cegieł w wyczystce na dole komina albo nieprzyjemny zapach dymu wydobywający się z kratek wentylacyjnych,
  • występują przedmuchy między kanałami,
  • zakupiony został nowy kocioł pracujący ze zmienną mocą lub kondensacyjny. W takim kotle temperatura spalin ulega wahaniom, ścianki komina się wychładzają i dochodzi do skraplania się kondensatu, co prowadzi do nieszczelności w kominach murowanych,
  • posiadamy komin murowany i chcemy do ogrzewania używać oleju lub gazu.

Wprowadzenie wkładów kominowych jest proste. Są lekkie i łatwe w obsłudze, przez co można je wprowadzić nawet od góry. Należy je montować najszybciej dwa tygodnie po wybudowaniu komina murowanego, po zupełnym wyschnięciu zaprawy murarskiej – ponieważ stal kwasoodporna niszczy się pod wpływem działania zasad. Jeżeli chcemy zamontować wkład w kominie murowanym, który służył już wcześniej do ogrzewania domu węglem, przed instalacją wkładu trzeba bardzo dokładnie wyczyścić kanał dymowy. Inaczej sadza, która się w nim znajduje, może spowodować korozję zewnętrznej powierzchni wkładu.

Warto wiedzieć, że do kanałów o przekroju prostokątnym wprowadza się wkłady owalne, a do kwadratowych – okrągłe.

KOMINY STALOWE

Kominy stalowe dzielą się na jednowarstwowe i dwuwarstwowe. Pierwsze składają się tylko z jednej warstwy stali i muszą mieć obudowę. Drugie, poza warstwą wewnętrzną, mają także warstwę izolacyjną (w postaci wełny mineralnej) oraz blachę zewnętrzną, przez co obudowa nie jest konieczna. Taka konstrukcja sprawia, że spaliny wewnątrz przewodu nie wychładzają się, a zewnętrzna część komina jest jednocześnie całkiem chłodna. Cały komin stalowy można wybudować w sytuacji, gdy:

  • nie mamy jeszcze żadnego komina. Kominy stalowe są lekkie, stosunkowo tanie i odporne na kwasy,
  • stary komin jest w bardzo złym stanie i jego naprawa byłaby bardziej skomplikowana niż zamontowanie nowego,
  • wymieniamy urządzenie grzewcze na nowsze, np. takie działające w zmiennych temperaturach lub kondensacyjne,
  • rozbudowujemy dom lub budujemy kominek i w związku z tym potrzebujemy komina w zupełnie innym miejscu,
  • nie mamy miejsca wewnątrz domu i chcemy wybudować komin na zewnątrz. Kominy dwuwarstwowe nadają się do tego idealnie, ponieważ są lekkie, oporne na wpływy atmosferyczne i nie wymagają budowania fundamentu. Opiera się je na konsoli wsporczej i mocuje do ściany za pomocą obejm zaciskowych.

Ceramika izostatyczna

Firma Jawar wprowadziła do swojej oferty nowość ceramikę izostatyczną. Czym ona naprawdę jest ? I Czy jest lepsza od zwykłych kominów ceramicznych ? I do jakich urządzeń grzewczych zastosować ją najlepiej ?

W technice kominowej coraz popularniejszym rozwiązaniem stają się trójwarstwowe kominy systemowe złożone z ceramiki, izolacji z wełny mineralnej i pustaków keramzytobetonowych. Na polskim rynku istnieje wiele certyfikowanych systemów tego typu. Nowością wśród nich są systemy kominowe zawierające innowacyjną ceramikę izostatycznie prasowaną, nazywaną potocznie „ceramiką izostatyczną”. Celem niniejszego artykułu jest zbadanie wpływu zastosowania ceramiki izostatycznie prasowanej na bezpieczeństwo użytkowania komina. Zakłada się, że zastosowanie ceramiki izostatycznie prasowanej poprawia bezpieczeństwo użytkowania komina. Podjęto próby weryfikacji tej tezy w oparciu o własne badania empiryczne autora przeprowadzone w firmie JAWAR. Ponadto, w oparciu o literaturę i badania innych autorów zweryfikowano hipotezę, że ceramika izostatyczna jest bardziej odporna na szoki termiczne niż ceramika tradycyjna.

1. Technologia produkcji ceramiki izostatycznej i jej wpływ na właściwości wyrobu
Technologia produkcji wyrobów ceramicznych zasadniczo składa się z trzech podstawowych faz: przygotowania surowca, formowania kształtek, wypalania. Technologia produkcji wyrobów prasowanych izostatycznie polega na formowaniu kształtek w spejcalnie zaprojektowanej do tego celu prasie. Surowiec jest dokładnie suszony, a następnie podawany do prasy w formie suchego proszku. Ściskany jest w formach pod bardzo wysokim ciśnieniem. Po formowaniu wypraska od razu trafia do wypalania. Proces ten różni się od formowania hydraulicznego właśnie momentem suszenia. Tradycyjną ceramikę formuje się z wilgotnej masy, a następnie wypraski są suszone i dopiero wypalane.

Proces suszenia ma kluczowe znaczenie dla właściwości wyrobu końcowego. Podczas suszenia tradycyjnych wyrobów ceramicznych, woda odparowuje z wyprasek pozostawiając po sobie liczne pory. Wiele z tych porów pozostaje obecna również po zakończeniu procesu wypalania w postaci zamkniętych i otwartych porów, a także mikropęknięć. Te ostatnie powodują obniżoną wytrzymałość mechaniczną i termiczną wyrobu, a także stanowią główną przyczynę pojawiania się pęknięć podczas użytkowania. W ceramice izostatycznej suszenie odbywa się jeszcze przed formowaniem, a zatem pory i mikropęknięcia związane z procesem suszenia wyprasek nie występują. Jest to pierwszy czynnik wpływający na zwiększoną wytrzymałość ceramiki prasowanej izostatycznie.
Drugi czynnik związany jest bezpośrednio z technologią formowania. Obróbka za pomocą jednoosiowego prasowania hydraulicznego (konwencjonalna metoda) jest zadowalająca przy formowaniu małych elementów. Jednak podczas produkcji długich rur lub kompleksowych części, tarcie matrycowe skutkuje nierównomiernym zagęszczeniem materiału [3]. To z kolei powoduje naprężenia podczas pracy wyrobu i również skutkuje pojawianiem się mikropęknięć, a w konsekwencji uszkodzeniami wyrobu. Natomiast podczas prasowania izostatycznego surowiec jest ściskany równomiernie ze wszystkich stron. Tarcia mechaniczne w zasadzie nie występują, w wyniku czego powstaje homogeniczna struktura materiału. Największym atutem prasowania izostatycznego jest jednorodne zagęszczenie, które skutkuje przewidywalnym i powtarzalnym skurczem podczas dalszego procesu spiekania. Dzięki temu wyrób charakteryzuje się wysoką odpornością mechaniczną i termiczną.
2. Właściwości ceramiki izostatycznej
Ceramika izostatycznie prasowana jest przede wszystkim materiałem o niskiej nasiąkliwości i wysokiej odporności na szoki termiczne. Czyni ją to idealnym materiałem do zastosowania w technice kominowej. W tej częci artykułu omówione zostaną podstawowe właściwości ceramiki izostatycznie prasowanej pod kątem jej przydatności do zastosowania w produkcji kominów systemowych.
2.1. Nasiąkliwość
Wartość współczynnika nasiąkliwości jest pochodną gęstości i porowatości materiału ceramicznego. Jak opisano w poprzednim rozdziale, ceramika izostatyczna charakteryzuje się mniejszą porowatością niż tradycyjna ceramika plastyczna. Stąd też bardzo niskie wartości nasiąkliwości. Według badań zgodnie z normą EN 13063-2+A1:2007 współczynnik nasiąkliwość ceramiki izostatycznie prasowanej JAWAR jest znacznie niższy niż cermiki plastycznej, która osiąga wartości nawet na poziomie 7%. Niska wartość tego współczynnika ma znaczący wpływ na odporność na szoki termiczne wyrobu. Jeżeli ceramika jest nasiąknięta wodą, po poddaniu jej gwałtownemu wzrostowi temeperatury w jej porach następują mikrozagotowania, skutkujące powstawaniem pęknięć.2.2. Odporność na szoki termiczne i obciążenia mechaniczne
Materiały ceramiczne ogólnie są materiałami kruchymi, tzn. posiadają wysoką wytrzymałość na ściskanie, ale niską wytrzymałość na rozciąganie. Podstawowym objawem zniszczenia materiału ceramicznego jest powstawanie pęknięć. Pęknięcia ceramiki powstają w wyniku obciążenia mechanicznego albo szoku termicznego. Pojawiają się w miejscach występowania porów, mikropęknięć lub nierównomiernego zagęszczenia materiału [1]. Dlatego tak ważna jest właściwa mikrostruktura ceramiki. Jak wcześniej omówiono, technologia produkcji ceramiki izostatycznie prasowanej zapewnia jej optymalną strukturę. Potwierdzają to również badania wykonane przez Instytut Ceramiki i Materiałów Budowlanych [5]. Na podstawie przeprowadzonych doświadczeń stwierdzono, że próbki prasowane izostatycznie wykazały się większą wytrzymałościa mechaniczną, wyższą gęstością właściwą oraz mniejszym rozrostem faz krystalicznych od próbek ceramiki formowanej hydraulicznie.2.3. Pozostałe właściwości ceramiki izostatycznej
Poza tymi najważniejszymi właściwościami, ceramikę izostatyczną charakteryzują również:
  • stosunkowo mała pojemność cieplna,
  • mały ciężar,
  • szybki i prosty montaż,
  • możliwość stosowania w technologiach renowacyjnych,
  • odporność na działanie kondensatu.

Podsumowując, ceramika izostatycznie prasowana jest nowoczesnym materiałem bardzo wysokiej jakości, który idealnie nadaje się do zastosowania w technice kominowej.

3. Kompletny system kominowy – budowa, zastosowania, rola akcesoriów
Firma JAWAR to producent bardzo szerokiej gamy systemów odprowadzania spalin począwszy od  wkładów stalowych kwaso- i żaroodpornych okrągłych i owalnych, wkładów elastycznych, systemów stalowych dla techniki kondensacyjnej, kominów stalowych izolowanych wełną glinokrzemianową, poprzez dużą gamę kominów ceramicznych a kończąc na produkcji rur w oparciu o technologię izostatycznego prasowania. W tej części omówiona zostanie budowa systemu kominowego na przykładzie komina JAWAR UNIWERSAL PLUS zbudowanego na bazie izostatycznej ceramiki JAWAR. Komin JUP składa się z pustaka keramzytobetonowego o wymiarach 36×36 i 36×50, z wełny mineralnej dopasowanej do średnicy komina, rur 66cm i trójników ceramicznych 33cm produkowanych w technologii izostatycznej, a także akcesoriów spakowanych w pakiet montażowy.

3.1. Izolacja kominowa
W ceramicznych systemach kominowych stosuje się przede wszystkim izolacje z wełny mineralnej. Jest to bardzo popularny materiał izolacyjny ze względu na swoje niewątpliwe zalety, do których należą:

  • łatwa obróbka i montaż,
  • dobra izolacyjność cieplna (współczynnik przenikania ciepła lambda – λ wynosi 0,031 do 0,045 W/mK) [2],
  • niepalność,
  • paroprzespuszczlność,
  • nieszkodliwość.
Należy jednak uważać na jakość stosowanej wełny mineralnej. Pomimo że materiał ten jest niepalny to stosowane w jego produkcji lepiszcze bywa różnej jakości i nie zawsze spełnia wszystkie normy bezpieczeństwa. Z doświadczeń firmy JAWAR wynika, że niewłaściwej jakości lepiszcze może się palić w stosunkowo niskich temperaturach (nawet około 300ºC) doprowadzając do wzrostu temperatury na zewnątrz komina, a także do rozpadu struktury samej izolacji. Warto więc zwracać szczególną uwagę na źródło pochodzenia wełny mineralnej: używać produktów renomowanych firm, dbających o jakość swoich wyrobów.
Kolejnym czynnikiem decydującym o funkcjonowaniu izolacji kominowej jest jej grubość. Izolacyjność cieplna rośnie wraz ze wzrostem grubości izolacji. Należy zauważyc, że systemy kominowe oparte na cienkościennej ceramice izostatycznej, mają (przy wykorzystaniu tego samego pustaka) więcej przestrzeni na izolację niż systemy z grubościenną ceramiką plastyczną. W kominie JAWAR UNIWERSAL PLUS grubość izolacji jest średnio o 10 mm większa niż w systemach tradycyjnych. Dzięki temu ceramika izostatyczna pozwala uzyskać wyjątkowo dobrą izolacyjność termiczną systemu kominowego.
3.2. Obudowy kominów ceramicznych
Na bezpieczeństwo systemu kominowego duży wpływ ma obudowa i materiał, z jakiego jest zbudowana. Najczęściej jest wykonywana z betonów lekkich na bazie keramzytu, ale do jej budowy są również używane inne materiały jak np. pollytag. Materiał, z którego zbudowana jest obudowa ma kluczowy wpływ na jej współczynnik przenikania cieplnego i wytrzymałość. Najbardziej pożądaną obudową jest taka, która jest bardzo dobrym izolatorem a jednocześnie posiada dużą wytrzymałość na ściskanie. Firma JAWAR uzyskała taki kompromis stosując do produkcji pustaków keramzyt drobno i średnioziarnisty o masie zasypowej ~320kg/m³, który pozwala nam uzyskać λ ~ 0,1 W/mK. Keramzyt jest lekkim kruszywem budowlanym otrzymywanym przez wypalanie łatwo pęczniejących glin i iłów w piecach obrotowych (1200°C). To materiał obojętny chemicznie, bezwonny, posiada wysoką izolacyjność cieplną, odporność na czynniki chemiczne i atmosferyczne oraz grzyby, owady  i gryzonie. Jest materiałem pozbawionym związków palnych, mrozoodpornym, posiada małą nasiąkliwość i szybko oddaje wilgoć [4]. Keramzyt stosowany przez nas w frakcji 4-8mm waży 350 kg/m³. Na rynku można spotkać też pustaki kominowe produkowane z pollytagu lub „ciężkiego” keramzytu o gęstościach przekraczających 700 kg/m³. Dwukrotnie większy ciężar nasypowy powoduje znacznie obniżoną izolacyjność obudowy. Coraz częściej spotykamy się z wyrobami produkowanymi przez lokalne betoniarnie, gdzie jakość i parametry pozostawiają wiele do życzenia, brak badań i certyfikatów jest normą, liczy się tylko cena. Żniwo problemów powstałych z zastosowania wyrobów bez certyfikatu zbieramy z pierwszymi mrozami. Wówczas pojawiają się zapytania użytkowników kominów: „Co zrobić, kiedy ściana jest zmrożona i występuje wsteczny ciąg?”. Obudowa jest integralną częścią systemu kominowego,
odpowiadającą za szereg jego cech funkcjonalnych. Dlatego nie można jej lekceważyć.
3.3. Rola kształtek i akcesoriów
Mówiąc o systemach kominowych często rozważamy podstawowe elementy ich budowy (rury ceramiczne, izolację i obudowę), a zapominamy o szczegółach budowy systemu, które również mają znaczący wpływ na bezpieczeństwo. Ceramika izostatyczna daje szerokie możliwości zastosowania bezpiecznych i funkcjonalnych rozwiązań w technice kominowej.
W kominie JAWAR UNIWERSAL PLUS trójnik spalin można zamontować z dokładnością  milimetrową  do żądanego położenia . Takie rozwiązanie nie występuje w innych systemach kominowych. Rurę ceramiczną należy przyciąć w wyznaczonym miejscu przy użyciu szlifierki kątowej, karbowanie poprzeczne na rurze ułatwia prowadzenie równego cięcia.  Element odcięty jest wykorzystany do zakończenia komina. Takie rozwiązanie eliminuje powstawanie odpadów. Rura ceramiczna z jednej górnej strony ma kielich a w dolnej jest prosta, dlatego bez problemu można ja docinać do żądanej długości, nie ogranicza nas wysokość modułów jak to jest w innych kominach.
Stosowanie połączeń kielichowych, oprócz umożliwienia dokładnej regulacji wysokości poszczególnych części komina, zapewnia również dokładniejsze, bardziej szczelne połączenia kolejnych elementów ceramicznych niż w przypadku kominów z ceramiki tradycyjnej.
Istotną rolę dla bezpieczeństwa użytkowników pełni dekiel wyczystki. Zamyka on bardzo szczelnie trójnik wyczystkowy, uniemożliwiając wydostawanie się na zewnątrz niebezpiecznym związkom powstałym w procesie spalania, zwłaszcza w sytuacjach złego doboru wysokości komina, któremu towarzyszy zjawisko wdmuchiwania powietrza do komina. To rozwiązanie jest bardzo rzadko stosowane przez producentów systemów kominowych.
Kolejnym ważnym elementem jest łącznik JAWAR znajdujący się w każdym pakiecie montażowym jako wyposażenie standardowe komina JAWAR UNIWERSAL PLUS.Dzięki wykorzystaniu łącznika JAWAR do podłączenia komina ceramicznego z kominkiem, kotłem lub piecem uzyskujemy:
  • stały przekrój poprzeczny przewodu i kanału dymowego,
  • zapewnienie, że z powodu większej rozszerzalności termicznej stali nie dojdzie do zniszczenia rury ceramicznej,
  • połączenie trwale elastyczne, kompensujące pracę czopucha we wszystkich płaszczyznach.
Stosowanie w standardzie tak ważnych elementów znacząco wpływa na bezpieczeństwo systemu kominowego i ich bezawaryjną prace. Często prawidłowo wybudowany komin jest niszczony poprzez nieprawidłowe podłączenie urządzeń grzewczych. Montaż łącznika w naszym kominie eliminuje nieprawidłowości, które mogą powstać przy udziale monterów  urządzeń i zwalnia inwestora od obowiązku nadzoru nad prawidłowością podłączeń.
Pozostałe akcesoria kominowe, w które wyposażony jest system kominowy JAWAR UNIWERSAL PLUS wykonane są z blachy kwasoodpornej i stali nierdzewnej. Znacznie podnoszą one walory eksploatacyjne komina. Firma JAWAR stawia zawsze na pierwszym miejscu na bezpieczeństwo, trwałość i serwis. Wszystkie nasze działania, dbałość o każdą najmniejszą część systemu kominowego, nadzór nad procesem produkcji – mają na celu przekazanie użytkownikom produktu o najlepszej jakości i najwyższych parametrach.
4. Jakość ceramiki a bezpieczeństwo użytkowania kominów
Jak powszechnie wiadomo, pęknięcia ceramiki stanowią duży problem dla użytkownika komina, bowiem wymagają natychmiastowej wymiany pękniętych elementów. Nieszczelności będą powodowały przenikanie wilgoci do zewnętrznych warstw systemu kominowego i jego stopniową degradację.
Ważniejsze jest jednak to, że pęknięcia ceramiki mogą bezpośrednio zagrażać bezpieczeństwuużytkowania komina. Na stanowisku prób ogniowych firmy JAWAR przeprowadzono testy z udziałem pękniętej rury ceramicznej w kominie. Zbudowano komin do próby zgodnie z wytycznymi normy EN 13063-1:2007. Na wysokości pierwszego stropu celowo zamontowano rurę ceramiczną z pęknięciem wzdłużnym o długości około 20cm. Na konstrukcji drewnianej w odległości 50mm od komina, naprzeciwko miejsca występowania pęknięcia dokonywano pomiaru temperatury. Pomiary były dokonywane również w innych częściach komina, gdzie nie było pęknięć ceramiki. Wykonano dwie próby cieplne komina, jedną jak dla temperatury roboczej T600 (czyli w 700ºC do ustabilizowania się temperatury na zewnątrz komina), a drugą dla pożaru sadzy (czyli 30 minut w temperaturze 1000ºC)

Grawitacja czy Rekuperacja ?

To pytanie bardzo często nurtuje osoby które budują nowy dom lub przeprowadzają remonty generalny. Opiszemy zalety jednego jak i drugiego rozwiązania.

Co to jest wentylacja grawitacyjna ?

Wentylacja grawitacyjna jest to system stosowany od XVIII wieku, umożliwiała ona wymianę powietrza w pomieszczeniach. Wentylacja grawitacyjna w domu spełniała swoje zadanie przez wiele lat. Schemat wentylacji grawitacyjnej jest bardzo prosty. Zużyte powietrze które wydychamy jest ogrzewane przez nasze płuca. Ciepłe powietrze zbiera się w górnych częściach pomieszczeń czyli pod sufitem. Dzięki naszym kominom, różnicy ciśnień oraz gęstości powietrza wytwarza się ciąg kominowy który wyciąga zużyte powietrze z pomieszczenia. Oczywiście cały proces przebiegać prawidłowo pod warunkiem dostarczenia do pomieszczenia odpowiedniej ilości powietrza. Dlaczego kratki wentylacyjne w zimie nadmuchują powietrze oraz czemu latem zanika ciąg kominowy ? Czemu po wymianie okien wentylacja nie działa ? Już wyjaśniamy zimą kominy po prostu zamarzają, z zużytym powietrzem przez komin wyrzucana jest również para wodna wylatując przez kanał przy końcu przewodu bardzo często skrapla się i zamarza. Utrudnia to prawidłowy przepływ powietrza. Wiem już że ciepłe powietrze unosi się do góry dlatego też gdy temperatura na dachu osiągnie dużo wyższą temperaturę niż w pomieszczeniu będzie blokować grawitacyjny ciąg kominowy. Rozwiązaniem problemów z wentylacją grawitacyjną są nasady kominowe wspomagające jej prace. Mogą one wykorzystywać siłę wiatru jak np. turbo wenty lub być wspomagane silnikiem elektrycznym w przypadku nasad hybrydowych gdy brakuje wiatru wspomagana jest elektrycznie. Ze względu na szczelność dzisiejszych domów w każdym domu powinny znaleźć się nawietrzaki okienne dostarczające odpowiednią ilość powietrza do prawidłowego działania wentylacji. Przepisy dotyczące nawietrzaków zawarte są w warunkach jakim powinny odpowiadać budynki.

Podsumowując, wentylacja grawitacyjna stosowana od wieków coraz bardziej przestaje spełniać wymagania użytkowników przez nią ucieka ok. 40 % ciepła. Często potrafi nas zawieść przy kiepskiej pogodzie. Zaletą są koszty utrzymania ze względu że nie płacimy za eksploatację oraz cena gotowych kształtek wentylacyjnych nie powala wiec dlatego na nią decyduje się większość użytkowników.

Co to jest rekuperacja ? Czy warto ją stosować ?

Jest to system wentylacji mechanicznej. Na zachodzie wyparła całkowicie wentylacje grawitacyjną ze względu na olbrzymie oszczędności na ogrzewaniu i wysoki komfort użytkowania. Urządzenia samo w sobie jest proste w budowie prostymi słowami, skrzynia z wymiennikiem krzyżowym ciepłe powietrze zużyte przepływa kanalikami pomiędzy zimnym powietrzem pobieranym  z zewnątrz wzajemnie wyrównując swoją temperaturę. W każdym pomieszczeniu zamontowane są 2 kratki jedna nawiewna druga wywiewna dzięki takiemu rozwiązaniu utrzymujemy zrównoważone ciśnienie i nie zakłócamy pracy innych urządzeń takich jak np. kominek. Przykładowo gdy na zewnątrz panuje temp. -5 stopni w pomieszczeniach mamy 23 stopnie. Powietrze które przejdzie przez rekuperator osiągnie temp ok. 17-18 stopni i takie zostanie wtłoczone do pomieszczeń. ( w przypadku źle działającej wentylacji grawitacyjnej kratka może nawiewać powietrze o temp ok -1 stopnia jest to bardzo uciążliwe i niezdrowe szczególnie gdy bierzemy kąpiel ) Rekuperacja dostarcza nam powietrze świeże i oczywiście przefiltrowane przez filtry. Teraz trochę o kosztach rekuperacji tutaj mamy parę wariantów rekuperator zależny od ilości opcji ceny od kilku tysięcy do nawet kilkunastu. Zwróćmy uwagę jeszcze że rekuperator może dogrzewać lub schładzać powietrze dodatkowo dzięki grzałką lub klimatyzacji w urządzeniu. Następnym kosztem jest pobór prądu większość zużywa wentylator który tłoczy lub wysysa powietrze. Koszty to 500 – 1000 zł rocznie zależnie od klasy urządzenia. Są urządzania gdzie filtrów nie wymieniam tylko czyścimy lub pierzemy co zmniejsza koszty. Bardzo ważną sprawą która pomoże nam przy oszczędnym korzystaniu z rekuperacji jest prawidłowe skonfigurowanie do potrzeb użytkowników gdy śpimy lub nie ma nas w domu nie potrzebujemy wykorzystywać pełnej mocy urządzeń pozwoli nam to zaoszczędzić energię.

Podsumowując, jesteśmy zwolennikami stosowania rekuperatorów ze względu na oszczędności i jakość powietrza. Koszy montażu są większe lecz warto zainwestować w sprzęt który nas nie zawiezie możemy wam zaoferować urządzenia na wysokim poziomie oraz profesjonalny montaż urządzeń. Do wyceny systemu potrzebujemy projektu budowlanego. Z miłą chęcią przedstawimy wam jakie będą oszczędności. Trzeba wybrać rozwiązanie które działa cały rok a nie tylko kilka miesięcy.

Zastosowanie stali typu 1.4828 i 1.4404 w instalacjach kominowych

W artykule wyjaśniamy jakie są różnice między gatunkami stali.

Kilka lat temu zaczęto w Polsce produkcję systemów kominowych przeznaczonych do odprowadzania spalin z urządzeń grzewczych opalanych paliwami stałymi z wykorzystaniem, pod namową pewnego instytutu, stali żaroodpornej. W tym samym czasie w Europie zachodniej do tego typu instalacji stosowano i stosuje się dalej stal typu 1.4404. W Polsce uzasadnieniem była wyższa temperatura spalin, – choć zgodnie z normą, zarówno kominy do spalin gazowych jak i stałych bada się na tzw. pożar sadzy, tj. w temperaturze 1000 °C przez okres 30 minut.
Czy uzasadnione jest, więc takie rozdzielenie stosowanych materiałów, zwłaszcza, że zgodnie z tym, co przeczytałem na Waszej stronie, stal 1.4828 łatwiej może ulegać korozji (a trzeba zaznaczyć, że środowisko jest w tym przypadku bardziej agresywne, spaliny mogą zawierać związki siarki, fosforu i chloru), gdyż stal nie posiada dodatku molibdenu oraz ma zawartość węgla powyżej 0,03% więc może ulegać zjawisku sensybilizacji.”

Stale żaroodporne przeznaczone są do pracy w temperaturze powyżej 550°C. Od tego rodzaju stopów wymaga się wysokiej żaroodporności (odporności na oddziaływanie czynników agresywnych korozyjnie w wysokiej temperaturze) i żarowytrzymałości (odporności stopu na odkształcenia w wysokiej temperaturze uzależnionej od jego odporności na pełzanie). Żaroodporność stali jest ściśle uzależniona od skłonności do tworzenia warstwy pasywnej – zgorzeliny, która będzie ściśle przylegać do powierzchni uniemożliwiając utlenianie powierzchni i dyfuzję jonów metalu. Pierwiastkami wpływającymi na polepszenie żaroodporności są Cr oraz Si i Al, natomiast V i Mo wpływają niekorzystnie na żaroodporność, co jest związane z ich utlenianiem w wysokiej temperaturze oraz w przypadku Mo przyśpieszaniem procesów wydzieleniowych fazy sigma powodującej kruchość stali. Stale żaroodporne są zaprojektowane w celu uzyskania wysokiej odporności korozyjnej i wytrzymałości w wysokiej temperaturze pracy, więc ich odporność korozyjna w niższych temperaturach może być niższa. Podczas pracy w temperaturach niższych (standardowo do około 300°C) stosuje się klasyczne stale odporne na korozję, które zastosowane w temperaturach podwyższonych będą wykazywać znacznie niższe własności mechaniczne i korozyjne od gatunków żaroodpornych.
Stal EN 1.4828 jest żaroodporna w powietrzu do temperatury 1000°C i jako stal o strukturze austenitycznej nadaje się do zastosowań na elementy pracujące w takiej temperaturze, lecz dodatkowo obciążone mechanicznie w porównaniu do innych gatunków żaroodpornych stali na przykład o strukturze ferrytycznej. Stale żaroodporne dzięki odpowiednim pierwiastkom stopowym (tab. 1) wykazują podwyższoną odporność na działanie gorących gazów i produktów spalania, ale ich odporność i związana z nią maksymalna temperatura pracy w dużym stopniu zależy od warunków oddziaływania środowiska. W atmosferach innych niż gorące powietrze wartość maksymalnej temperatury pracy może być znacznie niższa, co jest związane ze znacznie wyższą szybkością utleniania i w efekcie może obniżyć maksymalną temperaturę pracy aż o 200°C od podanej w powietrzu. Omawiany gatunek stali należy do grupy stopów chromowo-niklowych z dodatkiem krzemu, który zwiększa odporność na utlenianie i korozję, a także zmniejsza wrażliwość na kruchość. Stal EN 1.4828 należy do podstawowych gatunków stali żaroodpornych i w przypadku bardzo agresywnych środowisk korozyjnych zwłaszcza mokrych zastosowanie znajdują gatunki stali EN 1.4878 stabilizowanej tytanem, zalecana temperatura pracy tej stali wynosi natomiast 800°C. Gatunek stali EN 1.4828 jest przeznaczony do pracy w zakresie temperatury 950-1000°C w suchym powietrzu i dla spalin do temperatury ok 600°C, a stosowanie jej w zakresie wyższych temperatur ok. 600-900°C może prowadzić do kruchości – wydzielenia fazy sigma, która również obniża odporność korozyjną stali.

Tablica. 1.
Skład chemiczny stali: austenitycznej 1.4404 i żaroodpornej austenitycznej 1.4828

Oznaczenie wg PN-EN 10088
Oznaczenie wg AISI/ASTM
Skład chemiczny (średni), %
Znak stali
Numer stali
C max
Cr
Ni
Mo
Inne
Klasyczna stal austenityczna odporna na korozję
X2CrNi17-12-2
1.4404
316L
0,03
16,5
10
2
Stal żaroodporna – odporna na korozję
X15CrNiSi20-12
1.4828
0,2
19
11
1,5 Si

 

W instalacjach kominowych do produkcji elementów wewnętrznych kominów (mających kontakt ze spalinami) odprowadzających spaliny z kotłów opalanych gazem, olejem, a także do odprowadzania spalin z węglowych kotłów retortowych, w których maksymalna temperatura spalania nie przekracza 450°C stosuje się stal gatunku EN 1.4404 (316 L), natomiast w przypadku kominów wysokotemperaturowych, w których temperatura spalin nie przekracza 600°C (kotły na paliwa stałe – w tym kominki) stosuje się stale żaroodporne gatunku EN 1.4828.
Uogólniając można przyjąć, że w przypadku instalacji, w których dochodzi do skraplania kondensatu – komin mokry i temperatura spalania nie przekracza 450°C można na elementy wkładu kominowego stosować stal EN 1.4404. W przypadku, gdy temperatura spalania jest wyższa i nie występuje skraplanie kondensatu – komin suchy to stosuje się stal EN 1.4828.

Literatura
[1]. L. A. Dobrzański, Metalowe materiały inżynierskie, WNT, Warszawa 2004.
[2]. P. Cembala, DOSTOSOWANIE WSPÓŁCZESNYCH SYSTEMÓW KOMINOWYCH DO WYMOGÓW UNII EUROPEJSKIEJ, Stowarzyszenie Kominy Polskie, http://www.kominypolskie.com.pl